با همکاری انجمن هیدرولیک ایران

آشنایی با مفهوم روند ضمنی و بکارگیری آن در مدل‏ سازی تابع تولید کشاورزی با توجه به نهاده ‏ی آب

نوع مقاله : مقاله علمی- ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور

2 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده
با توجه به قرار گرفتن ایران در نوار بیابانی و حساسیت اکوسیستم به آب، مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی از اولویت ‏های مدیران و برنامه‏ ریزان کشور می ‏باشد. از این رو مدل‏سازی مناسب تابع تولید، برای اتخاذ سیاست‏ های افزایش بهره ‏وری و کاهش مصرف نهاده ‏ها و هم‏چنین پیش ‏بینی برای تأمین به موقع با هزینه ی کم، دارای اهمیت زیادی است. در مطالعه‏ ی حاضر با استفاده از مفهوم روند ضمنی و ایجاد یک مدل فضا- حالت، با بکارگیری الگوریتم کالمن فیلتر، به مدل‏ سازی تابع تولید در بخش کشاورزی ایران پرداخته شده است. داده‏ های مورد استفاده در این مطالعه به صورت سری زمانی سالانه طی دوره ‏ی زمانی 1391-1353 بوده است. نتایج حاکی از یکنوا و غیرخطی بودن ماهیت روند ضمنی دارد. با توجه به آماره‏ی نسبت راستنمایی، مناسب‌ترین حالت برای ابرپارامترها، حالت تصادفی بودن سطح بدون شیب (مدل سطح نسبی) تشخیص داده شده است. کشش ‏های تولیدی سرمایه، نیروی کار و انرژی، کمتر از واحد است، اما کشش تولیدی آب بزرگتر از واحد و در ناحیه اول تولید به دست آمده است. این بدان مفهوم است که با افزایش یک درصدی نهاده ‏ی آب، بیش از یک درصد تولید افزایش می ‏یابد. به دلیل اینکه کشور ایران با محدودیت منابع آب مواجه است، نمی‏ توان مصرف نهاده ‏ی آب در این بخش را افزایش داد. از این‏ رو جایگزینی سیستم ‏های آبیاری جدید به منظور جبران کم آبی و همچنین تولید محصولات با نیاز آبی کمتر در بخش کشاورزی پیشنهاد می‏ شود. همچنین پیشرفت تکنولوژی ‏های بنیادی (تغییر سیستم کشاورزی) می‏ تواند استفاده از نهاده ها را کاهش داده و کمبود آب در این بخش را جبران نماید.

کلیدواژه‌ها


اسکندرزاده، م. و راسخ، ع. 1392. برآورد تابع تولید محصولات مشخص کشاورزی در ایران با استفاده از روش ماکسیمم آنتروپی تعمیم یافته. فصلنامه‏‏ی اقتصاد کشاورزی، 7(4): 105-.116.
اعظم زاده شورکی، م.، خلیلیان، ص. و مرتضوی، ا. 1390. انتخاب تابع تولید و برآورد ضریب اهمیت انرژی در بخش کشاورزی. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 19(76): 205-230.
اکبری، ن. و رنجکش، م. 1382. بررسی رشد بهره‏وری کل عوامل تولید رد بخش کشاورزی ایران طی دوره‏ی 75-1345. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 11(43 و 44): 117-142.
امیرتیموری، س. و خلیلیان، ص. 1386. رشد بهره‏‏وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی ایران و چشم‏انداز آن در برنامه‏‏ی چهارم توسعه. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 11(59): 37-52.
بخشوده، م. و اکبری، اح. 1375. اصول اقتصاد تولید محصولات کشاورزی، کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان.
ترکمانی، ج. 1377. تعیین ریسک‏گریزی، کارایی فنی و عوامل موثر بر آن، مطالعه‏‏ی موردی استان فارس، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، (24): 49-68.
چیت نیس، م. 1384. برآورد کشش قیمتی تقاضای بنزین با استفاده از مدل سری زمانی ساختاری و مفهموم روند ضمنی، فصل‏نامه‏ی پژوهش‏‏های اقتصادی ایران، 5: 1-16.
دبرتین، د. 1376. اقتصاد تولید کشاورزی، ترجمه‏ی موسی‏نژاد و نجارزاده، تهران: مؤسسه‏ی تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس. تهران.
درویشی سه تلانی، ف. 1391. جنگ ایران و عراق: پرسش‏ها و پاسخ‏ها. مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ. تهران.
دفتر برنامه‏ریزی کلان آب و آبفا. 1390. سالنامه آماری آب کشور 1390-1389، وزارت نیرو. تهران.
زیبایی، م. و طرازکار، م.ح. 1383. مطالعه‏ی روابط کوتاه مدت و بلندمدت بین ارزش افزوده و مصرف انرژی در بخش کشاورزی. فصلنامه‏ی بانک و کشاورزی، 6 : 157 -171.
سلطانی، غ و نجفی، ب. 1364. اقتصاد کشاورزی. دانشگاه شیراز. شیراز.
شاکری، ع.، محمدی، ت.، جهانگرد، ا.، و موسوی، م.ح. 1389. تخمین مدل‏سازی مدل‏سازی تقاضای بنزین در بخش حمل و نقل ایران، فصل‏نامه‏ی مطالعات اقتصاد انرژی، 7: 11-31.
فلاحی، ا. و خلیلیان، ص. 1388. بررسی رابطه بلند مدت عوامل تولید و ارزش افزوده بخش کشاورزی با بکارگیری رهیافت همگرایی. مجله‏ی علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 16 (1-ب (ویژه نامه)): 339-350.
قائمی‏اصل، م. و سلیمی‏فر، م. 1391. برآورد شبه پارامتریک تابع تولید کشاورزی مبتنی بر مدل‏سازی پویای بهره‏وری- مطالعه‏ی موردی: برآورد تابع عملکرد گوجه فرنگی استان‏های منتخب ایران. فصلنامه‏‏ی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 4(4): 191-224.
کهنسال، ر. و دهقانیان، ع. 1382. اندازه‏گیری کارایی عوامل تولید در منطقه‏ی تربیت حیدریه. سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان.
موسوی، م.ح. و محمودزاده، م. 1392. برآورد تابع تولید در صنعت پالایش نفت ایران: رهیافت مدل‏های سری زمانی ساختاری. فصل‏نامه‏ی مطالعات اقتصاد انرژی، 10(37): 111-130.
نبیونی، ا. 1390. محاسبه‏ی بهره‏وری عوامل تولید (نیروی کار، زمین و سرمایه) در بخش کشاورزی استان مرکزی. ماهنامه‏ی کار و جامعه، 141: 67-79.
هژبرکیانی، ک. و رنجبری، ب. 1380. بررسی رابطه‏ی درازمدت بین نهاده‏های انرژی، کار و سرمایه در بخش کشاورزی. فصلنامه‏ی اقتصاد کشاورزی و توسعه، 35: 39-64.
Berndt E. R. and Wood D. O. 1979. Technology prices & the drived demand for energy. The Review of Economics & Statistics, 60 (3): 68-259.
Blitzer C. R. 1981. Energy and the development: an overview of selected issuesP. Publ, Electrical Power Research Institute and Pergamon Press , Ed. Aver, New York, U. S. A.
Cobb C.W. and Douglas P.H. Douglas. 1928. A theory of production. American Economic Review, 1:139-165.
Echevarria C. 1998. A Three-Factor Agricultural Production Function: The Case Of Canada. International Economic Journal, 12(3): 63-75.
Food and Agriculture Organization (FAO). 2009 . .
Harvey A. C. 1989. Forecasting, Structural Time Series Models and The Kalman Filter. Cambridge University Press. Cambridge. UK.
Harvey A.C. and Shephard N. 1993. Structural time series models In: Maddala GS. Rao, CR. And Vinod. HD. (Eds). Handbook of statistics, Vol. 11 North Holland, Amsterdam, 261-302.
Heady E. O. and Dillon J. L. 1961. Agricultural production functions . Kalyani press. Ludhiana ,India.
Howitt R., Medellin-Azuara J., MacEwan D. and Lund J. 2012. Calibrating disaggregate economic models of agricultural production and water management, Environmental Modelling & Software, 38: 244-258.
Hunt L. C. and Ninomiya Y. 2003. Unravelling Trends and Seasonality: A Structural Time Series Analysis of Transport Oil Demand in the UK and Japan, The Energy Journal, 24: 63-96.
Hunt L.C., Judge G. and Ninomiya Y. 2003. Underlying Trends and Seasonality in UK Energy demand: A Sectoral Analysis, Energy Economics, 25: 93–118.
Lin B. and Fei F. 2015. Analyzing inter-factor substitution and technical progress in the Chinese agricultural sector, European Journal of Agronomy, 66: 54–61.
Muazu A., Yahya A., Ishak W.I.W. and Khairunniza-Bejo S. 2014. Yield Prediction Modeling Using Data Envelopment Analysis Methodology for Direct Seeding, Wetland Paddy Cultivation, Agriculture and Agricultural Science Procedia, 2: 181-190.
Muro K. 2013. A note on the three-sector Cobb–Douglas GDP function, Economic Modelling, 31: 18-21.
Ndlovu p., Mazvimavi K., An H. and Murendo C. 2014. Productivity and efficiency analysis of maize under conservation agriculture in Zimbabwe, Agricultural Systems, 124: 21-31.
Parlinnska M. and Dareev G. 2011. Applications Of Production Function In Agriculture, Quantitative Methods In Economics, XII(1):119–123.
Sameni Keivani, F., Bidarian A., Najibi A. and Safabakhsh Ghasemi R. 2014. The Production Function of Iran Agricultural Sector. Agriculture Science Developments, 3(2):183-187.
Thompson C.D. 1988. Choice of flexible functional forms: review and appraisal. Western Journal of Agricultural Economics, 13: 169-183.
World Development Indicator. (2005-2001) < http://www.worldbank.org>.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 5
پیامدهای اقتصادی سیاست ها یا برنامه های مدیریت آب
اسفند 1394
صفحه 15-26

  • تاریخ دریافت 21 دی 1394