با همکاری انجمن هیدرولیک ایران

ارزیابی عملکرد مدول‌های نیرپیک به عنوان سازه آبگیر در تأمین آب اراضی پایین‌دست خود در شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود

نوع مقاله : مقاله علمی- ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 بوعلی سینا همدان

3 تهران

چکیده
در شرایط کنونی یکی از عوامل مهم در بالا بودن راندمان توزیع شبکه ‏ها و رضایتمندی کشاورزان، عملکرد مطلوب سازه ‏های آبگیر می‏ باشد. از این رو برای اینکه توزیع عادلانه‏ ای در سرتاسر شبکه انجام گیرد، ابتدا بایستی از کارکرد صحیح و اصولی آبگیرها اطلاع پیدا کرده، و در صورت وجود مشکل در آبگیرها، به رفع آن اقدام کنیم. مشکل اصلی این شبکه عدم رسیدن آب موردنیاز به زمین‏ های کشاورزانی است که در پایین‏ دست شبکه قرار گرفته ‏اند؛ این در حالیست که در برخی از قسمت‏ های شبکه، کانال‏ ها با بیشترین ظرفیت خود بهره‏ برداری می ‏شوند. در این تحقیق سعی شد، علت عدم رسیدن آب به کشاورزان پایین‏ دست شبکه شناسایی شده و نحوه توزیع آب در اراضی پایین ‏دست هر آبگیر مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور عملکرد دریچه ‏های نیرپیک در قسمتی از کانال لنگرود، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تعدادی از آبگیرها در تأمین آب مورد نیاز اراضی پایین‏ دست خود با مشکل روبه ‏رو می‌باشند. عدالت توزیع در اراضی تحت پوشش شبکه وجود ندارد. همچنین مشخص شد که مقدار زیادی آب بدون استفاده، از طریق برخی از آبگیرها به دلیل عدم کارکرد صحیح آن‏ها به هدر می ‏رود. این تلفات آب توسط آبگیرها علت اصلی نرسیدن آب به کشاورزان پایین ‏دست شبکه می‏ باشد. دلیل این هدر رفت، به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهمترین عوامل، فرسودگی آبگیرهای نیرپیک، عدم کارکرد صحیح سازه ‏ها‏‏ی تنظیم، فرسودگی کانال‏ ها و نداشتن برنامه ‏ای جهت بهره‏‌برداری از شبکه توسط مسئولان بهره ‏برداری می ‏باشد.

کلیدواژه‌ها


بهزاد نسب، م. مینائی، س. و مختاران، ر. 1385. ارزیابی عملکرد و مسائل مشکلات سازه اندازه ‏گیری نیرپیک در شبکه‌های آبیاری و زهکشی دشت اوان و شمال شرق اهواز. همایش ملی مدیریت شبکه ‏های آبیاری و زهکشی، دانشگاه اهواز.
پیل‏پایه، ع. افشار اصل، م. و عبدالحسینی اصل، م. ع. 1387. ارزیابی هیدرولیکی مدول‏ های نیرپیک در شبکه آبیاری و زهکشی مغان. دومین همایش ملی مدیریت شبکه‏ های آبیاری و زهکشی. دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده مهندسی علوم آب.
سالمی، ح.ر. 1393. ارزیابی عملکرد هیدرولیکی ساختمان‏ های آبگیر و تنظیم سطح آب در شبکه‏ های آبیاری زاینده‏رود و درودزن. مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی، 15: 83-102.
سید جواد، م.س. و مشعل، م. 1393. ارزیابی شاخص ‏های حساسیت هیدرولیکی سازه‏ های نیرپیک: مطالعه موردی شبکه آبیاری و زهکشی دشت ورامین. مجله مدیریت آب و آبیاری. 4(2): 229-249.
محسن آبادی، ک. امیری تکلدانی، ا. و سیاهی، م. 1387. تحلیل عملکرد سازه ‏های تنظیم آب و آبگیری و ارائه روابط جدید برای این دریچه ‏ها در شبکه آبیاری دشت قزوین. دومین همایش ملی مدیریت شبکه ‏های آبیاری و زهکشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده مهندسی علوم آب.
منعم، م. ج. و مساح، ع. 1382. تدوین مدل ریاضی دریچه آبگیر نیرپیک. یازدهمین همایش کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، تهران، 619-607.
Belaud G., Litrico X., De Graaf B. and Baume J. P. 2008. Hydraulic Modeling of an automatic upstream Water-Level Control Gate for submerged Condition. J. Irrig. Drain. Eng., 134(3): 315-326.
Jorabloo M. and Sarkardeh H. 2010. Hydraulic Evaluation of Neyrpic-Modules at Water Distribution Network of Garmsar Plain. World APPI. Sci. J, 10(11): 1363-1367.
Kraatz D.B. and Mahajan V.I.K. 1975. Small Hydraulic Structures. Irrigation and Drainage Paper No. 26-2. F. A. O. Rom.
Montazar A. and Kouchakzadeh S. 2006. The sensitivity analysis of Baffled Distributors. Zeitschrift fur Bewasserungswirtschaft, 41. Jahrg, Heft, 2: 273-289.
Seyedjavad M.S. Mashaal M. and Montazar A. 2013. Evaluation of Hydraulic Sensitivity Indicators for Baffle Modules (Case Study: Varamin Irrigation and Drainage Network). Journal of Hydraulic Structures, 1(2): 33-43.
Montazar A.A. Kouchakzadeh S. and Liaghat A. 2001. Assessment of Delivery fiow Behavior on Baffle Modules Using Hydraulic Sensitivity Analysis Model, J. Appl. Irrigation Sci., PP: 41.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 8
بهره‏ وری آب کشاورزی و تعادل‏ بخشی منابع آب
شهریور 1396
صفحه 65-72

  • تاریخ دریافت 16 اسفند 1394