برآورد ارزش اقتصادی آب در بخش صنعت: مطالعه موردی صنایع تولید فلزات پایه و فرآورده‌های معدنی غیر فلزی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مطالعه موردی

نویسندگان

صدف جهانگیری

محمدرضا نظری

گروه اقتصاد منابع و محیط‌زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.22067/jwsd.v13i2.2602-1496

چکیده

با توجه به کمیابی روزافزون منابع آبی و نقش حیاتی آن به عنوان یک نهاده در فرآیندهای تولید بخش صنعت، در این پژوهش به برآورد ارزش اقتصادی آب در دو صنعت تولید فلزات پایه و فرآورده‌های معدنی غیرفلزی پرداخته شده است. این تحقیق با استفاده از روش تابع تولید و بر اساس رهیافت اقتصادسنجی داده‌های تلفیقی و با استفاده از داده‌های مرکز آمار ایران برای کارگاه‌های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر (دوره زمانی ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۹) در سطح ۶ استان کشور شامل خوزستان، کرمانشاه، کردستان، لرستان، مرکزی و همدان انجام شده است. نتایج نشان می‌دهند که ارزش اقتصادی هر مترمکعب آب در صنعت تولید فرآورده‌های معدنی غیرفلزی معادل 2882/96 هزار ریال و در صنعت تولید فلزات پایه حدود 1380/2 هزار ریال می‌باشد. این در حالی است ‌که بهای تمام‌شده هر مترمکعب آب در حدود 64/6 هزار ریال و تعرفه پرداختی صنعت برای هر مترمکعب آن تنها 27/0 هزار ریال می‌باشد. این ارقام نشان‌دهنده وجود یک شکاف قابل‌توجه بین ارزش واقعی اقتصادی آب در بخش صنعت با قیمت تمام شده و همچنین با تعرفه پرداختی توسط صنایع است. به‌طور خاص، میانگین نسبت ارزش اقتصادی آب به بهای تمام‌شده آن در بخش صنعت معادل 33 بوده و نسبت تعرفه پرداختی برای آب به ارزش اقتصادی آن کمتر از 1/27 درصد می-باشد. این یافته‌ها بر لزوم اصلاح نظام تعرفه‌گذاری و بهره‌برداری بهینه از منابع آبی به منظور کاهش مصرف آب و بهبود بهره‌وری آن در بخش صنعت تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

ارزش اقتصادی

تابع تولید

تعرفه آب

صنایع فلزی و غیرفلزی

ایران

موضوعات

• مدیریت آب و اقتصاد

---

مراجع

باقری، سعید، و شوریان، مجتبی. (1404). حکمرانی آب، چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و نهادی در غیاب زیرساخت داده‌ای مناسب. نشریه حفاظت منابع آب و خاک، 15(4)، 16-1. https://doi.org/10.83037/wsrcj.2026.1233674

بلالی، حمید، و کسبیان لعل، فرزانه. (1401). ارزش‌گذاری اقتصادی منابع آب زیرزمینی در بخش کشاورزی (مطالعه موردی: دشت همدان–بهار). اقتصاد و توسعه کشاورزی، 36(1)، 37–48. https://doi.org/10.22067/jead.2022.72334.1079

تهامی‌پور، مرتضی، خزائی، علیرضا، کولیوند، فتانه. (1398). تحلیل نظام تعرفه و ارزش اقتصادی آب در بخش صنعت ایران. نشریه آب و توسعه پایدار، 6(3)، 19-30.  https://doi.org/10.22067/jwsd.v6i3.76788

خیابانی، ناصر، باقری، سروش، و بشیری‌پور، امیر. (1396). الزامات اقتصادی مدیریت منابع آب. آب و فاضلاب، 28(1)، 42–56.  https://doi.org/10.22093/wwj.2017.39473

محبی، حسن، انصاری سامانی، حبیب، حاج امینی، مهدی، و مرادی، غلامحسین. (1401). برآورد ارزش اقتصادی آب در صنایع استان یزد، رهیافت ارزش تولید نهایی آب. فصلنامه سیاست­های مالی و اقتصادی، 10(39)، 117-141. https://doi.org/10.52547/qjfep.10.39.117

Abounoori, A., & Mehrali, A. (2012). The analysis of elimination of subsidy on residential water demand case study: The City of Tehran. Economics Research, 12(45), 1-26.

Coelli, T., Rao, D.S.P., O'Donnell, C.J., & Battese, G.E. (2005). An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis. Springer, Boston, MA. https://link.springer.com/book/10.1007/b136381

Debertin, D.L. (2012). Agricultural Production Economics: The Art of Production Theory. Unknown. https://doi.org/10.22004/ag.econ.158320

Dolan, F., Lamontagne, J., Link, R., Hejazi, M., Reed, P., & Edmonds, J. (2021). Evaluating the economic impact of water scarcity in a changing world. Nature Communications, 12(1), 1915. https://doi.org/10.1038/s41467-021-22194-0

Eslami, R., & Rahimi, A. (2019). Policymaking and Water Crisis in Iran. Journal of Management and Strategic Planning, 7(27), 410–435. https://doi.org/10.32598/JMSP.7.3.5

Fahimi, E., Fattahi Ardakani, A. & Fehresti, M., (2018). A managerial model for economic valuation of water resource functions: Case study of Zayandeh Rud River. Agricultural Economics, 12(1), 79–94. https://doi.org/10.22034/iaes.2018.31375

Xu, W. A. N. G., & Fei, W. A. N. G. (2019). No resource or no motivation? Government subsidies, green innovation and incentive strategy selection. Science Research Management, 40(7), 131-139.

Gibbons, D. C. (1986). The economic value of water. Resources for the Future. [Baltimore]: Distributed by Johns Hopkins University Press, Washington, D.C. https://librarycatalog.ecu.edu/catalog/291789

Iraj Pour, K., & Yavari, G. (2023). The role of structural changes on the economic growth of the country. In: Proceedings of the 7th International Conference on Knowledge and Technology of the Third Millennium in Economics, Management, and Accounting, Tehran, Iran.

Jia, S., Yang, H., Zhang, S., Wang, L. & Xia, J. (2006). Industrial water use Kuznets curve: Evidence from industrialized countries and implications for developing countries. Journal of Water Resources Planning and Management, 132(3), 183–191. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9496(2006)132:3(183)

Ku, S.J., & Yoo, S.H. (2012). Economic value of water in the Korean manufacturing industry. Water Resource Management, 26,.81–88.https://doi.org/10.1007/s11269-011-9905-z

Li, S., Swartworth, W.J., Takáč, M., Needell, D., & Gower, R.M. (2023). Using quadratic equations for overparametrized models. Order Up! The Benefits of Higher-Order Optimization in Machine Learning. New Orleans, Louisiana, USA, pp. 1–36.

Maaboudi, R., & Hasanvand, D. (2019). Relationship between economic value added and water consumption in agriculture and industry. Journal of Water and Wastewater Engineering, 4(1), 42–51. https://doi.org/10.22112/jwwse.2019.166520.1135

Mardones, C., & Orellana, A. (2023). Estimating production functions to determine the marginal economic value and price elasticity of water in the Chilean industrial sector. Utilities Policy, 85, 101677. https://doi.org/10.1016/j.jup.2023.101677

Marston, L., & Cai, X. (2016). An overview of water reallocation and the barriers to its implementation. WIREs Water, 3(5), 658–677. https://doi.org/10.1002/wat2.1159⁠

Renzetti, S., & Dupont, D.P. (2003). The value of water in manufacturing. CSERGE, Working Paper ECM 03-03. University of East Anglia. Norwich, England.

Rodríguez-Tapia, L., Revollo-Fernández, D. A., Morales-Novelo, J. A., & Medina-Rivas, C. M. (2021). Water in Mexican industry: An economic value study. Applied Economics, 53(41), 4799–4809. https://doi.org/10.1080/00036846.2021.1908948

Tehami Pour Zarandi, M., 2017. Economic valuation: An approach for managing industrial water demand; case study: Chemical production industries. Journal of Water and Wastewater, 28(1), 74–83. https://doi.org/10.22093/wwj.2017.39476

Tobarra-González, M.Á. (2018). The value of water in the manufacture industry and its implications for water demand policies: The case of Chile. Studies of Applied Economics, 36(3), 945–960.https://doi.org/10.25115/eea.v36i3.2561

Valdivia Alcalá, R., Hernández Ortiz, J., Monroy Hernández, R., Rubiños Panta, J.E., Reyes Reyes, M., & Amaya Pérez, D. (2011). Valoración económica del agua en el sector industrial. Terra Latinoamericana, 29(4), 459–466.

Vásquez-Lavín, F., Vargas, L., Hernández, J.I. & Oliva, R.D.P., 2020. Water demand in the Chilean manufacturing industry: Analysis of the economic value of water and demand elasticities. Water Resources and Economics, 32, p.100159. https://doi.org/10.1016/j.wre.2020.100159

Wang, C., Shuai, C., Chen, X., Sun, J., & Zhao, B. (2024). Nexus between water consumption and economic output for the metallic and non‐metallic mineral products sector: An empirical analysis at the enterprise level. Advanced Sustainable Systems, 8(11), 2400279. https://doi.org/10.1002/adsu.202400279

Yazdani, S., & Pishbahar, E. (2004). Evaluation of the efficiency of cotton and sugar beet products in Iran using data envelopment analysis (DEA). Journal of Agriculture, 6(1), 57–67.

Young, R.A. (2005). Determining the Economic Value of Water: Concepts and Methods. Resources for the Future, Washington DC. ISBN 1891853988 (pbk.), 374 pp.

Zare, A., Haj Amini, M., & Feyzpour, M.A. (2022). Factors affecting industrial water demand in Iran and future challenges. Water and Sustainable Development, 9(2), 33–46. http://dx.doi.org/10.22067/jwsd.v9i2.2203.1129