برآورد ارزش اقتصادی آب در بخش صنعت: مطالعه موردی صنایع تولید فلزات پایه و فرآورده‌های معدنی غیر فلزی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

محمدرضا نظری ¹

صدف جهانگیری ²

¹ شهید بهشتی

² پژوهشکده علوم محیطی.دانشگاه شهیدبهشتی.تهران.ایران

10.22067/jwsd.v13i1.2602-1496

چکیده

با توجه به کمیابی روزافزون منابع آبی و نقش حیاتی آن به عنوان یک نهاده در فرآیندهای تولید بخش صنعت، در این پژوهش به برآورد ارزش اقتصادی آب در دو صنعت تولید فلزات پایه و فرآورده‌های معدنی غیرفلزی پرداخته شده است. این تحقیق با استفاده از روش تابع تولید و بر اساس رهیافت اقتصادسنجی داده-های تلفیقی و با استفاده از داده‌های مرکز آمار ایران برای کارگاه‌های صنعتی 10 نفر کارکن و بیشتر (دوره زمانی ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۹) در سطح ۶ استان کشور شامل خوزستان، کرمانشاه، کردستان، لرستان، مرکزی و همدان انجام شده است. نتایج نشان می‌دهند که ارزش اقتصادی هر مترمکعب آب در صنعت تولید فرآورده‌های معدنی غیر فلزی معادل 96/2882 هزار ریال و در صنعت تولید فلزات پایه حدود 2/1380 هزار ریال می‌باشد. این در حالی است ‌که بهای تمام‌شده هر مترمکعب آب در حدود 6/64 هزار ریال و تعرفه پرداختی صنعت برای هر مترمکعب آن تنها 0/27 هزار ریال می‌باشد. این ارقام نشان‌دهنده وجود یک شکاف قابل‌توجه بین ارزش واقعی اقتصادی آب در بخش صنعت با قیمت تمام شده و همچنین با تعرفه پرداختی توسط صنایع است. به‌طور خاص، میانگین ارزش اقتصادی آب به بهای تمام‌شده آن در بخش صنعت معادل 33 بوده و نسبت تعرفه پرداختی برای آب به ارزش اقتصادی آن کمتر از 27/1 درصد می-باشد. این یافته‌ها بر لزوم اصلاح نظام تعرفه‌گذاری و بهره‌برداری بهینه از منابع آبی به منظور کاهش مصرف آب و بهبود بهره‌وری آن در بخش صنعت تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

ارزش اقتصادی

تابع تولید

تعرفه آب

صنایع فلزی و غیر فلزی

ایران

موضوعات

• مدیریت آب و اقتصاد

---