بازارهای آب به گونههای مختلفی ظهور یافتهاند: برخی بهتدریج با توسعه کاربری آب تکامل یافتهاند (مانند جنوب شرق استرالیا)، یا در پاسخ به یک رویداد حقوقی مطرح و ایجاد شدهاند (مانند اقامه دعوای حقوقی در موضوع حفاظت از گونههای در معرض خطر در تگزاس)، و یا برای کوچکسازی دولت و کاهش بار مالی دولت ایجاد گشتهاند (مانند تمرکززدایی در بهرهبرداری از تأسیسات آبی در پی بحران مالی در مکزیک). اما درهرحال آنچه در بیشتر بازارها مشترک است، شرایط کمآبی است. بهعبارتدیگر، وقتی تقاضاهای آب به سقف موجودی آب نزدیک میشود، بازارها ظهور مییابند.بدیهی است ظرفیت موجود آب (در دسترس و قابلبرداشت) تابع تجدیدپذیری منابع آب (محدودیت طبیعی)، توسعه زیرساختهای استحصال (محدودیت اقتصادی)، و نیز محدودیتهای اجتماعی ـ فرهنگی (اعم از رسمی یا عرفی) است. برای مثال هرگاه که حکمرانی آب تصمیم میگیرد به دلیل فراهمساختن تفریحات رودخانهای، در برداشت آب محدودیت و سقف تعیین کند، در واقع یک محدودیت اجتماعی ـ فرهنگی شکلگرفته است.
