اخوان، صفا. (1380). تاریخ شفاهی افغانستان 1900-1992. مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه. تهران، ایران.
ادارۀ اسناد و تاریخ دیپلوماسی وزارت امورخارجه (استادوخ). (1322). کارتن 222. پرونده 38.
اکبری، نرگس، مشهدی، علی، و کاظمی فروشانی، حسین.
(1399). ابعاد حقوقی بهرهبرداری از هیرمند. فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، 22(68)، 324-291.
https://doi.org/10.22054/qjpl.2019.37210.1987
امامی، منوچهر. (1381). رودخانۀ مرزی هیرمند و اثرات امنیتی آن. فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک. 4(13-14)، 110-71.
انصاری، عبدالحسین منصور. (1374). خاطرات سیاسی و اجتماعی (مروری بر پنجاه سال تاریخ). علمی. تهران، ایران.
توکلی، یعقوب. و سرگزی، زهرا. (1399). تأملی بر مسئلۀ رود هیرمند در دوران پهلوی دوم. فصلنامه مطالعات تاریخی. 18(69)، 30-42.
حافظنیا، محمدرضا، مجتهدزاده، پیروز، علیزاده، جعفر. (1385). هیدروپلیتیک هیرمند و تأثیر آن بر روابط سیاسی ایران و افغانستان. فصلنامه مدرس علوم انسانی، 10(2)، 57-31.
حسیبی، رباب. (1371). تقسیم آب هیرمند و انعکاس آن در روابط ایران افغانستان (1307-1338). فصلنامه گنجینه اسناد، 2 (6-5)، 44-61.
حسینزاده، نصیراحمد. (1402). افغانستان به روایت روزنامۀ اطلاعات 1307-133 ش. اطلاعات. تهران، ایران.
حکمت، علیاصغر. (1379). رهآورد حکمت، ج 1. به کوشش سید محمد دبیرسیاقی. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. تهران، ایران.
روزنامه اطلاعات. (1326). سیستان و رود هیرمند: مصاحبه با سفیر کبیر افغانستان در مورد رود هیرمند. شماره 6356، سهشنبه 5 خرداد 1326. تهران، ایران.
روزنامه اطلاعات. (1326). سفیر کبیر افغانستان موضوع قطع آب هیرمند را نتیجه خشکسالی و کم آبی میداند. شماره 6436، شنبه 14 شهریور 1326. تهران، ایران.
روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ایران. (1323). مذاکرات بیحاصل: بیآبی سیستان. شماره ۲۶۹۱، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۳۳. کتابخانه مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ایران. (1334). مهاجرت و بیآبی سیستان. شماره 2996، 4 خرداد 1334. کتابخانه مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
زندفرد، فریدون. (1383). خاطرات خدمت در وزارت امور خارجه، سیمای دیپلماسی نوین ایران در نیمۀ قرن بیستم 1326-1359. نشر آبی. تهران، ایران.
زیدیپور، ماشاالله. (1397). نقش بحران آب در روابط سیاسی ایران و افغانستان در دورۀ پهلوی. انتشارات هاویر. خرمآباد، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1332). کمیسیون مشترک ایران و افغانستان برای رسیدگی به اختلافات ساکنین مرزنشین. 10/11/1332، شماره سند 29300627617. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش اقدامات انجام شده در خصوص بیآبی، برای رفع نگرانی زارعین سیستانی. 15/8/1336، شماره سند 3700025900323. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). گزارش قطعی آب در سیستان. 3/9/1335، شماره سند 3700026530270. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1342). گزارش وقت تلف کردن افغانها و عدم تأمین آب مورد نیاز زراعی سیستان. 13/6/1342، شماره سند 3700022010017. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش کاهش ناگهانی سطح آب به دلیل بستن دریچههای سد توسط افغانها و تلفات دام و کاهش محصولات کشاورزی زارعین سیستانی. 4/10/1336، شماره سندهای 3700025900059 ، 3700025900073، 3700025900075، 3700025900049، 3700025900051، 3700025900047. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش اقدامات انجام شده در خصوص بیآبی، برای رفع نگرانی زارعین سیستانی. 12/8/1336، شماره سندهای 3700025900315، 3700025900325. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش تحصن کشاورزان سیستانی. 18/8/1336، شماره سند 3700025900343. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش ادامه تحصن زارعان سیستان تا رفع مشکل بیآبی. 10/8/1336، شماره سند 3700026530036. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش بی آبی و نگرانی زارعین سیستانی. 13/8/1336، شماره سند 3700025900351. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش کمبود امکانات و تلاش برای جلب رضایت اهالی سیستان. 21/8/1336، شماره سند 370002590317. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش بی آبی سیستان. 25/8/1336، شماره سند 3700025900305. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1337). گزارشی از اعطای اعتبار برای رفع بی آبی سیستان و خودداری استاندار وقت از قبول اعتبار و هزینه کردن آن و تصمیم زارعان برای مهاجرت از سیستان. 2/11/1337، شماره سند 2300298630006. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1337). گزارشی از اعطای وام به زارعان سیستانی و خودداری ایشان از گرفتن وام به علت نداشتن ضامن. 2/11/1337، شماره سند 2300298630005. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1326). سئوال احمد دهقان نماینده مجلس شورای ملی از نخست وزیر درباره هیرمند و سیستان. 12/6/1326، شماره سند 3100716670037. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1326). سوال کشاورز صدر از نخستوزیر در مجلس شورای ملی. 17/6/1326، شماره سند 3100716670046. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش تحصن کشاورزان سیستانی، بیآبی در سیستان، از دست رفتن فصل کشت و مهاجرت بر اثر بی آبی . 10/8/1336، شماره سند 3700026530016. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). حضور مدیرعامل بنگاه مستقل آبیاری دکتر فیلسوفی با معاون خود مهندس قلیزاده در تلگرافخانه بر حسب درخواست زارعان سیستان و دادن توضیحات در خصوص اقدامات انجام شده برای جلب رضایت اهالی سیستان. 10/8/1336، شماره سند 3700026530006. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). پاسخ به تحصن سیستانیها و اعزام مهندس قلیزاده برای رفع مشکل متحصنین. 11/8/1336، شماره سند 3700026530040. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). گزارش نقشهبرداری توسط افغانها برای ایجاد سد و انحراف مسیر هیرمند به گودزره. 21/3/1349، شماره سند 3700022070319. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1347). ممانعت مرزبان افغان از لایروبی پریان مشترک. 24/9/1347، شماره سند 3700022070441. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش خلاف واقع در خصوص وضع بیآبی سیستان در تلگرافات افواهی ادارات کشاورزی و فرمانداری به وزارت کشاورزی. 30/8/1336، شماره سند 3700025900291. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1341). گزارش مرزبانی زابل از سدسازی افغانها در وادی گریشک و کمی آب در سیستان. 27/8/1341، شماره سند 3700022010043. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). محرمانه بودن اخبار گزارشات وضعیت آب رودخانه هیرمند و امور هیرمند و حتی میزان سطح کشت سیستان. 13/6/1336، شماره سند 3700026530074. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1346). کاهش آب درسیستان به علت ساخت سد توسط افغانها. 16/8/1346، شماره سند 3700022070485. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1347). ساخت سدهای موقت توسط افغانها و گزارش بیتأثیر بودن احداث این سدها در کاهش سهم حقابه ایران توسط وزارت آب و برق ایران. 19/1/1347، شماره سند 3700022070513. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). اقدام سربازان مرزبانی و زارعان افغان در لایروبی نهر چروکی در خاک افغانستان و ایجاد سدهای موقت و کاهش سهم آب ایران و عدم توجه به تذکرات مرزبان ایران. 20/5/1349، شماره سند 3700022070271. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). خطر وقوع سیل در سیستان به علت باز کردن دریچههای سد کجکی در افغانستان. 8/2/1335، شماره سند 3700026530194. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). طغیان هیرمند و آسیب به چخانسور افغانستان و احتمال وقوع سیل در سیستان. 3/4/1335، شماره سند 2900036293. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). بارش زیاد و پر شدن آب هیرمند و طغیان هیرمند و احتمال وقوع سیل در سیستان دبر اثر باز کردن دریچه های سد کجکی در افغانستان. 19/9/1335، شماره سند 3700026530190. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). گزارش کم آبی در سیستان و انقضای فصل کشت. 19/9/1335، شماره سند 3700083090009. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). قطع آب رودخانه هیرمند توسط افغانستان و کمبود آب برای شرب و زراعت در سیستان. 4/10/1335، شماره سند 3700083090008. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش اقدامات افغانستان در کاهش آب هیرمند و کم آبی سیستان. 26/8/1336، شماره سند 3700025900301. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارش کم آبی سیستان. 21/8/1336، شماره سند 3700025900303. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). عدم تعهد دولت افغانستان و قطع آب سیستان در ماه رمضان و شرح مختصری از وضع اهالی زابل. 18/8/1349، شماره سند 3700022070027. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). اعلام حضور مقامات دولتی در تلگرافخانه بنا به درخواست متحصنین. 30/7/1336، شماره سند 3700025900329. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). تحصن کشاورزان سیستانی و جلوگیری از مهاجرت ایشان. 10/8/1336، شماره سند 3700026530026. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1346). گزارش درگیری اهالی سیستان با یکدیگر در خصوص وضعیت آبیاری و کمبود آب در اداره آبیاری سیستان. 10/1/1346، شماره سند 3700104150099. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). گزارش تحصن و درگیری و اعتراضات در سیستان به علت بیآبی. 17/8/1349، شماره سند 3700022070029. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). گزارشی از ناآرامیهای سیستان، اقدامات لازم برای بهبود وضعیت شبکه آبیاری سیستان و اقدام زارعین و مالکین در تصرف حقابه زارعان پاییندست. 13/4/1336، شماره سند 370002653094. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1336). اعلام تداوم تحصن کشاورزان سیستانی. 1/8/1336، شماره سند 3700025900331. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). ممانعت مرزبانان افغان از لایروبی پریان مشترک با ایجاد پاسگاههای سیار و تهدید به تیراندازی. 18/8/1349، شماره سند 3700022070019. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1349). گزارش اعتراض مرزبان افغان به عمل لایروبی زارعین سیستان در داخل خاک ایران و تهدید به تیراندازی و مذاکره زارعان سیستانی با مرزبان افغان. 11/8/1349، شماره سند 3700022070041. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1347). تیراندازی مرزبان افغانستان سمت مرز ایران به بهانه تجاوز به خاک افغانستان حین عملیات پاکسازی. 9/9/1347، شماره سندهای 3708661180، 3708661196. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1350). ممانعت اتباع افغانستان از ورود آب به داخل ایران. 11/7/1350، شماره سند 3708661154. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1350). گزارش قطع آب در سیستان بر اثر اقدامات افغانستان. 5/8/1350، شماره سند 3708661128. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1350). تذکر به افغانستان توسط وزارت خارجه در خصوص بیآبی در سیستان. 13/7/1350، شماره سند 3708661132. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1335). تلاش افغانستان برای تغییر مسیر رودخانه هیرمند. 21/4/1335، شماره سند 9980050330020، تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1347). تهدید به تیراندازی توسط مرزبان افغانستان در صورت لایروبی پریان مشترک. 6/8/1347، شماره سند 37011780122. تهران، ایران.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما). (1347). تحریک مردم و ایجاد اختلال در کار سازمان آبیاری سیستان توسط نماینده منتخب مردم سیستان. 3/10/1347، شماره سندهای 370277770، 370277774. تهران، ایران.
سیمبر، رضا، پاکزاد، زهرا و پاکزاد، فاطمه. (1402). هیدروپلیتیک و امنیت ملی (بررسی وضعیت شرق ایران). فصلنامه مطالعات و پژوهشهای امنیت داخلی، 1(3)، 112-92.
عبده، جلال. (1368). چهل سال در صحنه قضایی، سیاسی، دیپلماسی ایران و جهان، ج اول: خاطرات جلال عبده. به کوشش مجید تفرشی. رسا. تهران، ایران.
کامران دستجردی، حسن. (1400). بررسی نقش عوامل طبیعی بر امنیت رودخانههای مرزی ایران. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 53(2)، 792-767.
https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.323148.1008291
کوهستانینژاد، مسعود. (1377). هیرمند، هامون و قراردادهای استعماری. اطلاعات سیاسی –اجتماعی، 96، 24-28.
کوهستانینژاد، مسعود. (1381آ). آب هیرمند، مشکلی دیرین، پاسخی نوین (1324-30 شمسی). فصلنامه تاریخ روابط خارجی، 10، 74-41.
کوهستانینژاد، مسعود. (1381ب). آب هیرمند؛ منافع ملی در قربانگاه روابط منطقهای (1330-51 شمسی). فصلنامه تاریخ روابط خارجی، 11، 93-148.
متقی، افشین، و قربانی سپهر، پریسا. (1400).
هیدرودیپلماسی در عمل: تحلیل چالش رودخانههای مرزی ایران و نتایج امنیتی- انتظامی آن. جغرافیا (نشریۀ انجمن جغرافیایی ایران)، 19(71)، 87-63.
http://dor.net/dor/20.1001.1.27833739.1400.19.71.4.1
مجتهدزاده، پیروز (1374). هیرمند و هامون در چشم انداز ژئوپلتیک خاور ایران. مجلۀ اطلاعات سیاسی-اقتصادی، 101-102، (33-38).
مرکز اسناد انقلاب اسلامی. (1395). یادداشتهای سیاسی ایران (1324-1330)، جلد 13، بخش دوم. مرکز اسناد انقلاب اسلامی. تهران، ایران.
مشروح مذاکرات دورۀ دوم مجلس سنا. (1324). جلسه 78، 9 اردیبهشت 1334. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
مشروح مذاکرات دورۀ دوم مجلس سنا. (1324). جلسه 76، 2 اردیبهشت 1334. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی. (1324). دورۀ 14، جلسۀ 188، 2 اسفند 1324. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی. (1326). دورۀ 15، جلسۀ 19، 2 مهر 1326. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی . (1326). دورۀ 15، جلسۀ 35، 13 دی 1326. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. تهران، ایران.
مظلومی، مرسده و امینزاده، الهام. (1404). الزامات حقوقی بینالمللی: بهرهبرداری از منابع آبی مشترک با نگاه ویژه به مسائل ایران. مجد. تهران، ایران.
وریج کاظمی، مریم. (1399).
نقش هیدروپلیتیک هیرمند در بروز بحرانهای قومی در سیستان و بلوچستان. جغرافیا و روابط انسانی، 3(2)، پیاپی10، 143-164.
https://doi.org/10.22034/gahr.2020.247844.1443
هاشمینیا، محمدمسیح. و میرکازهینژاد، حلیمه. (1397). بررسی پیامدهای مهاجرتهای مردم سیستان در دورههای مختلف. پنجمین همایش ملی پژوهشهای نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران (با رویکرد فرهنگ مشارکتی). تهران.ایران.
