ارزیابی همکاری در مدیریت تالاب‌های فرامرزی بر اساس شاخص‌هایSDG؛ مطالعه موردی هامون، اوکاوانگو و وادن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : یادداشت تحلیلی

نویسندگان

یوسف خلج امیرحسینی ¹

افشین متقی ²

¹ گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² گروه آموزشی جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

در جایی که تالاب‌ها از مرز کشورها فراتر می‌روند، مانند رودخانه‌‌ها و دریاچه‌های فرامرزی همکاری بین کشورهای ساحلی برای مدیریت و بقای آنها ضروری است. در این مقاله با تکیه بر تحقیقات و مطالعات موجود و انجام شده در مورد تالاب‌های فرامرزی، با استفاده از روش مقایسه شاخص‌های موثر در ایجاد همکاری برای مدیریت آنها مطابق با توصیه‌های برنامه توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDG)، از تجزیه و تحلیل اسناد و مدارک برای درک چگونگی همکاری کشورها استفاده شده است. بدین منظور ابتدا شاخص‌های همکاری (وجود پیکره آبی مشترک، ارتباط منظم، برنامه مدیریت مشترک و تبادل منظم داده ها و اطلاعات) بر اساس ادبیات دیپلماسی آب شناسایی می‌شوند. سپس این موارد در سه تالاب منتخب یعنی دریای وادن، اوکاوانگو و هامون مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصله نشان از همکاری قوی و موثر در دریای وادن، همکاری متوسط در دلتای اوکاوانگو و کمترین سطح همکاری (تقریبا صفر) در تالاب هامون دارد. این نتایج نشان می‌دهد همکاری در مدیریت تالاب در جایی که نهادینه شده است دارای بالاترین سطح به نظر می‌رسد. از سوی دیگر نبود این همکاری در تالاب هامون باعث تسریع تخریب و نابودی این اکوسیستم شده که این امر تحت تاثیر اقدامات سازه‌ای، انحراف و برداشت‌های غیرمتعارف از جریان ورودی به تالاب و سوء مدیریت دوطرف، در کنار تغییرات اقلیمی و خشکسالی‌های متوالی اخیر شدت بیشتری به خود گرفته است.

کلیدواژه‌ها

تالاب

اکوسیستم

فرامرزی

همکاری و مدیریت

موضوعات

• آب، اکوسیستم و محیط‌زیست

---