عوامل روان‌شناختی موثر بر تصمیم‌گیری کشاورزان در زمینه حفاظت آب در منطقه ماهیدشت شهرستان کرمانشاه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

رضا موحدی ¹

مریم شیرخانی ²

¹ دانشگاه بو علی سینا

² گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بو علی سینا

10.22067/jwsd.2026.97332.1489

چکیده

هدف اصلی پژوهش بررسی عوامل روانشناختی موثر بر تصمیم‌گیری کشاورزان در حفاظت از منابع آب کشاورزی در منطقه ماهیدشت شهرستان کرمانشاه بود. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، به‌لحاظ روش‌شناختی، کمی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، از نوع پیمایشی است و بر پایه تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نوع توصیفی است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از پرسشنامه ساختارمند جمع‌آوری گردید. جامعه آماری تحقیق، شامل کشاورزان دارای کشت آبی منطقه ماهیدشت در دو دهستان ماهیدشت و چقانرگس بودند. حجم جامعه آماری مورد مطالعه در مجموع 1200 نفر بود (1200=N). انتخاب حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان و معادل 291 نفر به دست آمد. نمونه‌گیری با استفاده از روش تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب انجام گرفت. تحلیل و پردازش داده‌ها در دوبخش توصیفی و استنباطی مبتنی بر آزمون‌های آماری مقایسه-ای، همبستگی، و مدل‌سازی معادلات ساختاری، انجام گرفت و در این راستا از نرم‌افزارهای SPSS-26 و PLS-3 استفاده شد. نتایج نشان داد از بین عوامل روانشناختی، متغیرهای هنجار ذهنی، هنجار اخلاقی، شخصیت، مسئولیت‌پذیری یا انتساب مسئولیت در سطح 95 درصد دارای تاثیر معناداری بر تصمیم گیری کشاورزان نسبت به حفاظت منابع آب هستند. همچنین متغیرهای دلبستگی مکانی، ارزش حفاظت منابع آب، نگرانی زیست محیطی، و نگرش در سطح 95 درصد تاثیر معناداری بر تصمیم گیری کشاورزان نسبت به حفاظت منابع آب ندارند. عدم معناداری متغیرهای نگرانی، ارزش‌ها، دلبستگی مکانی و نگرش لزوماً نشان‌دهنده بی‌اهمیت بودن آن‌ها نیست، بلکه می‌تواند ناشی از اثرات غیرمستقیم، همپوشانی مفهومی، یا غلبه عوامل اقتصادی و زمینه‌ای در تصمیم‌گیری کشاورزان باشد.

کلیدواژه‌ها

بحران آب

حفاظت منابع آب

تصمیم گیری کشاورزان

عوامل روانشناسی

موضوعات

• مدیریت آب و اقتصاد

---