اثرخطر اخلاقی در بیمه کشاورزی و اثر آن بر شدت برداشت آب: شواهدی از رفتار آبیاری کشاورزان در استان کهگیلویه و بویراحمد

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسنده

ارسلان بی نیاز

استادیار اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران ایران

10.22067/jwsd.v13i2.2604-1515

چکیده

پژوهش با هدف بررسی اثر بیمه کشاورزی بر میزان مصرف آب و تحلیل پدیده خطر اخلاقی در بخش کشاورزی انجام شده است. داده‌های مورد استفاده 180 کشاورز تولیدکننده محصولات منتخب در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌باشد. به‌منظور تحلیل داده‌ها، از ترکیبی از روش‌های اقتصادسنجی شامل مدل حداقل مربعات معمولی (OLS)، مدل لاجیت، روش تطبیق نمره تمایل (PSM) و رگرسیون سوئیچینگ درون‌زا (ESR) استفاده شده است.

نتایج نشان داد که بیمه کشاورزی اثر مثبت و معناداری بر مصرف آب دارد، به‌طوری‌که ضریب متغیر بیمه در مدل OLS برابر با حدود 6.8 بوده و در سطح یک درصد معنادار است. همچنین اختلاف میانگین مصرف آب بین کشاورزان بیمه‌شده و غیر بیمه‌شده حدود 12.8 واحد برآورد شد. نتایج روش PSM نشان داد که اثر خالص بیمه بر مصرف آب (ATT) در بازه 8.9 تا 9.4 واحد قرار دارد. علاوه بر این، نتایج مدل ESR وجود تورش انتخاب را تأیید کرده و نشان داد که کشاورزان بیمه‌شده در صورت عدم برخورداری از بیمه، مصرف آب کمتری خواهند داشت. تحلیل ناهمگنی نیز بیانگر آن بود که اثر بیمه در محصولات باغی به‌ویژه گردو و سیب (با اختلافی تا حدود 18 واحد) به‌مراتب بیشتر از محصولات زراعی مانند گندم است.

در مجموع، نتایج پژوهش وجود پدیده خطر اخلاقی در نظام بیمه کشاورزی را تأیید می‌کند، به‌گونه‌ای که بیمه با کاهش ریسک ادراک‌شده، منجر به افزایش مصرف منابع آب می‌شود. این یافته‌ها ضرورت بازنگری در طراحی سیاست‌های بیمه‌ای و هم‌راستاسازی آن با مدیریت منابع آب را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

بیمه کشاورزی

خطر اخلاقی

شدت برداشت آب

رفتار آبیاری

مدیریت منابع آب

موضوعات

• مدیریت آب و اقتصاد

---