سرمقاله: حقوق آب

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : سرمقاله و یادداشت های کوتاه

نویسنده

انوش نوری اسفندیاری

اندیشکده تدبیر آب ایران

چکیده

در کلی‌ترین تعریف، حقوق آب یعنی حقوقی که بر آب شیرین و منابع تأمین آن حاکم است. حقوق آب با چنین نگاه گسترده‌ای عهده‌دار نظم بخشیدن و اداره فعالیت‌ها در بخش‌های مختلفی است، مانند: تأمین آب شرب، آب کشاورزی، تولید انرژی برقابی، معدن و سایر صنایع، شامل تصفیه فاضلاب‌ها و حمل و نقل آبی. در دهه‌های گذشته حقوق آب، حفاظت از اکولوژی آبی و همسازی با حقوق محیط زیستی منابع آبی را نیز شامل شده است. حقوق آب ناظر بر انتظام و سازماندهی خدمات و بهره‌برداری‌های اجتماعی مرتبط با آب است و از آن‌ها درمقابل اختلالات و حوادثی چون سیل و خشکسالی پشتیانی می‌کند. بنابراین حقوق آب در تقاطع با سیستم‌های اجتماعی در سطوح (بین‌المللی، فراملی، ملی، محلی) و بخش‌های اجتماعی مختلف (غذا، انرژی، زیرساخت‌های شهری) می‌بایست مسائل متعددی را حل و فصل و تعیین تکلیف کند. از این‌رو، چگونگی تدوین و اجرای قوانین مناسب آب در یک نظام حقوقی منسجم از اقدامات جدی و مهم در تحکیم نظام حقوقی و حکمرانی هر جامعه به‌حساب می‌آید. جامعه ایران از این نظر ممکن است با چه غفلت‌ها، کاستی‌ها و چالش‌های عمده‌ای روبرو باشد؟ وچه راه‌حل‌های کلانی باید برای پرهیز و مقابله با آن‌ها اندیشید؟

کلیدواژه‌ها

منابع مشترک

مصالح عمومی

گروداران

حقوق مدرن آب

موضوعات

• مدیریت آب و اقتصاد

---

مراجع

سرمد، مرتضی. (1351). حقوق آب، جلد اول. انتشارات کیهان، تهران، ایران.

ساکت، محمدحسین. (1387). حقوق‌شناسی: دیباچه‌ای بر دانش حقوق. نشر ثالث، تهران، ایران.

حسینی، سید عبدالرحیم. (1387). رساله‌ای در باب حق و حکم، سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ و نشر بین‌الملل، تهران، ایران.

هاجسن، استیفن. (1400). حقوق مدرن آب: نگاهی نو به مسایل نظری و عملی. برگردان حمید پشتوان. اندیشکده تدبیر آب ایران.

Soininen, N., Belinskij, A., & Puharinen, S.-T. (2023). Water law. Cambridge Prisms: Water, 1, e12. doi:10.1017/wat.2023.13

Cullet, P. (2012). Is Water Policy the New Water Law? Rethinking the Place of Law in Water Sector Reforms, IDS Bulletin, 43(2), 69-78, https://doi.org/10.1111/j.1759-5436.2012.00309.x